De Marsch (Zutphen)

Op deze pagina vindt u informatie over De Marsch.

Ligging Ten noordwesten van Zutphen, rechts aan de doorgaande weg richting Voorst
Ontstaan Een eerste vermelding van De Marsch is in 1378 als Herman ten Merrs beleend wordt met het landgoed "die Merss"
Geschiedenis De Marsch moeten we zoeken aan de overzijde van de IJssel, in de Zutphense wijk De Hoven. Niettemin behoorde het goed tot de erkende havezathen van het Kwartier van Zutphen, maar er is een verklaring voor de ligging aan de Veluwse kant. De IJssel is een rivier, die in de loop der eeuwen nogal eens van bedding veranderde. Oorspronkelijk liep hij ten zuiden van de stad, maar door het uitschuren van de bocht dreigde afkaveling. Was de loop vroeger van zuid-oost naar noord-west, al vóór 1319 werd de bedding verlegd in zuid-noord richting. Het gedeelte waar De Marsch gelegen was, werd zodoende afgesneden van het gebied van het oude Graafschap Zutphen. Sedertdien spreekt men van de Overmarsch, hoewel het voorvoegsel "Over" wellicht niet juist is. Het woord "Marsch" is een veldnaam en betekent niets anders dan een laaggelegen, drassig weiland.

Herman ter Merss wordt in 1378 beleend met "die Merss met al sijn toebehoren",hoewel de familienaam al veel eerder voorkomt en wel in 1232 met Johan de Marsche, die dan als getuige optreedt voor graaf Otto III. Lutgart ten Marsch zal de laatste van dit geslacht zijn en zij transporteert het goed in 1481 op Henrick Mulert. Het Mulert-tijdperk duurt maar heel kort, want Sophie Mulert, zuster van Henrick en erfgename van haar broers Gerrit en Egbert, laat het goed na aan haar zoon Evert van Lintelo, die er in 1529 mee beleend wordt.
De Marsch zal zo'n 2 ½ eeuw aan de familie Van Lintelo blijven, naar wie het dan ook wel het "Lintelohuis" genoemd werd. De Van Lintelo's waren Spaansgezind en waarschijnlijk in 1572 - tijdens de inname van Zutphen door de Spanjaarden - werd hun kasteel verwoest. Niet bekend is overigens, welke partij verantwoordelijk is voor die daad.
Aan Evert van Lintelo en diens tweede echtgenote Arnolda van Hoemen viel de eer te beurt om tot herbouw over te gaan. En ze hebben er wat moois van gemaakt, zoals een oude beschrijving ons laat weten. In 1772 wordt verteld:"Het is een prachtig Slot, met verscheidene cierlijke Gevels en drie achtkante Toorens, met gebogene kappen gedekt; staande in eene ruime Graft, daar eene vast Brug over legt.".
Arnold Willem Timan van Lintelo draagt in 1767 over aan zijn kleinzoon Evert Willem van Heeckeren "...het erf en goed of huis en havezathe de Marsch met alle regten en toebehooren, gelegen voor de stad en in het schependom van Zutphen over de brugge aan de Veluwseche zijde...". Twee jaar later verkochten zijn ouders namens hem het goed aan Robbert Jasper van der Capellen. Van der Capellen, die bekendheid zou verwerven als patriot, heeft het kasteel omstreeks 1780 laten slopen en verkocht in 1804 de grond in vier percelen. Op het huisperceel stond toen een boerenwoning, in feite niets anders dan een bijgebouw van het kasteel. Dat bijgebouw brandde in 1897 af. Thans vinden we op het terrein van de voorburcht een herenhuis in achttiende eeuwse stijl, gebouwd circa 1930 met een oudere aangebouwde schuur. De grachten werden in de vijftiger jaren van de twintigste eeuw gedempt in het kader van een ruilverkaveling.

Eigenaar/Bewoners Familie D. Daniëls
Huidige doeleinden Privé bewoning .
Toegankelijk Het huis en directe omgeving zijn niet toegankelijk voor het publiek.
Foto's Foto 1 (eigen collectie) Het huis tegenwoordig verscholen achter het groen
Foto 2 (Jan Harenberg) Het huis van voor 1930
Bronnen Jan Harenberg -  "Eens bolwerk van de adel, kastelen en landhuizen in de Achterhoek en Liemers"