Groot Warnsborn (Schaarsbergen)

Op deze pagina vindt u informatie over Groot Warnsborn

Ligging Landgoed Hotel & Restaurant Groot Warnsborn, ligt in het midden van het gelijknamige bosrijke landgoed van 760 hectare aan de rand van het "Nationaal Park de Hoge Veluwe", aan de Bakenbergseweg 277.
Ontstaan Een eerste vermelding van de naam Warnsborn vinden we in 1428.
Geschiedenis Zoals bij vele andere kastelen en landhuizen is ook bij Groot Warnsborn de vroegste geschiedenis onbekend. Da naam Warnsborn wordt voor het eerst genoemd in 1428 toen het als heidegebied door hertog Arnold van Gelre in erfpacht werd uitgegeven aan Johan van Postel. In 1465 is het in het bezit van Rykart van Bloylant.
De naam is waarschijnlijk ontleend aan de vele bronnen die op dit landgoed aanwezig zijn. In de naam zit namelijk het woord born of bron en "warn"staat voor zuiver; dus staat Warnsborn voor "zuivere of heldere bron". De naam werd reeds in de vijftiende eeuw gebruikt voor de gronden die men ook wel het "Hoge Erf" noemde. Daaraan grensde in het noordwesten het "Lage Erf". In de zeventiende eeuw geraakt het "Hoge"en het "Lage Erf" in een hand en voortaan werd het gehele goed als Warnsborn aangeduid. In 1894 werd het "Hoge Erf" weer afgesplitst en het voormalige "Lage Erf" bleef als Warnsborn bekend.
In 1516 behoorde het "Hoge Erf" aan het klooster Mariëndal en het "Lage Erf" aan het Sint Agnietenconvent in Arnhem. Omstreeks 1580 komt het goed onder beheer van de Staten van de Veluwe. In 1640, na de Reformatie, werd een deel van de goederen die tot de voormalige kloosters behoorden, in het openbaar verkocht.
De toenmalige burgemeester van Arnhem, Dr. Everhardt Everwijn, werd toen eigenaar van Warnsborn. Andere telgen van dit invloedrijke geslacht woonden in diezelfde tijd op de buitenplaatsen "De Syp" (nu Zijpendaal), "Everwinsbergh", later aangeduid als "Baakenbergh" en tegenwoordig bekend als buitenplaats "De Menthenberg", naar dr. Wilhelm Menthen die dit terrein van circa 1700 tot 1737 in bezit had. Beide landgoederen liggen in de onmiddellijke nabijheid van Warnsborn.
Warnsborn is nadien vele malen van eigenaar verwisseld. Velen hebben het goed uitgebreid, voornamelijk in noordwestelijke richting, waar uitgestrekte heidevelden tot ontginning nodigden. Het landgoed was 777 hectare groot en bevatte twee huizen:
Groot Warnsborn en Klein Warnsborn, alsmede koetshuizen, tuinmanswoningen, boerderijen, enz.
De grootste bloei genoot het landgoed onder Mr. W. Baron Roel van Haserwoude. Hij breidde het door grondaankopen uit en bracht er de structuur in aan die men er tot op de dag van vandaag nog in terugvindt. In de eerste helft van de negentiende eeuw verving hij ook het oude huis door een royaal neoclassistisch landhuis met 'toebehoren', zoals een ruim koetshuis, een ijskelder, een oranjerie en een fraai aangelegde tuin.
Het komen en gaan van eigenaren bereikte in 1929 een diepte punt. In dat jaar verkochten de erven Voûte de bezitting aan N.V.Maatschappij tot Exploitatie van Onroerende Goederen "Thorem".
"Thorem" nu was van plan Warnsborn te verkavelen ten behoeve van de bouw van villa's. Dit leidde tot grote beroering. De zojuist opgerichte Stichting Het Geldersch Landschap probeerde het landgoed te kopen, maar "Thorem" vroeg er veel te veel voor. De politiek schoot te hulp. Er werd een onteigeningsprocedure gestart die landelijk sterk de aandacht trok. De procedure leidde ertoe, dat het eigendom van Warnsborn in 1932 overging in handen van Het Geldersch Landschap. Daarmee was het voortbestaan van het landgoed gewaarborgd.
Samen met de nieuw aangestelde boswachter Willem van Buuren werkte rentmeester  S.H.Frederiks hard aan het wegwerken van veel achterstallig onderhoud. Het landhuis met koetshuis, oranjerie, bloementuin en een gedeelte van het park werd verhuurd aan P. Molenaar. Na een verbouwing opent deze hierin Hotel Groot Warnsborn. De kapel ging dienst doen als woning.
In de oorlog, met name in de strijd rond Arnhem in september 1944, werd er helaas veel schade in het landgoed aangericht. En tot overmaat van ramp brandde het hotel, dat als recreatieoord voor Duitse militairen in gebruik was, tijdens een feest tot de grond toe af.
Het duurde tot 1950 voordat het, herbouwd met hulp uit het Marshall Plan, weer gasten kon ontvangen. Wel zag het nieuwe hotel er heel anders uit dan zijn voorganger. Ofschoon het landgoed vast in handen bleef van Het Geldersch Landschap, zwaaiden over het hotel in de loop der naoorlogse jaren diverse eigenaren de scepter.
Het echtpaar De Vries, dat sinds juli 1999 eigenaar is, probeert samen met de Stichting Het Geldersch Landschap zoveel mogelijk terug te brengen in de originele staat.
Het koetshuis is in gebruik genomen als hoteldependance zonder het uiterlijk van het historische gebouw geweld aan te doen. Ondertussen is de oranjerie gerenoveerd en zijn de terrastuinen in originele staat hersteld
Het zal niet lang meer duren of Groot Warnsborn doorstaat met glans de vergelijking met de vroegere buitenplaats in diens gloriejaren
Eigenaar/Bewoners De heer en mevrouw De Vries
Huidige doeleinden Het huis wordt geëxploiteerd door het echtpaar De Vries als hotel & restaurant, tevens zijn er mogelijkheden voor congressen, seminars, bedrijfspresentaties, (bruiloft)recepties (INFO) of (INFO)
Toegankelijkheid Landgoed en huis zijn toegankelijk voor het publiek.
Foto's Foto 1 (eigen collectie) Voorzijde huis
Foto 2 (eigen collectie)
Foto 3 (eigen collectie) De gerestaureerde oranjerie (najaar 2001)
Foto 4 (eigen collectie) Achterzijde gezien vanuit de weilanden
Foto 5 (Michel Boersma)
Foto 6 (Michel Boersma) Voorzijde 2002
Foto 7 (Michel Boersma) Oranjerie 2002
Bronnen Landgoed Hotel & Restaurant Groot Warnsborn
Stichting Het Geldersch Landschap